Borstvoeding is een van de meest natuurlijke dingen ter wereld — en toch kan het in het begin best lastig zijn. Met de juiste informatie en een beetje geduld lukt het de meeste moeders prima.
Borstvoeding biedt je baby de perfecte voeding: het bevat precies de juiste verhouding eiwitten, vetten en koolhydraten, plus antistoffen die je baby beschermen tegen infecties. De samenstelling van borstvoeding verandert mee met de behoeften van je baby — zelfs gedurende één voeding.
Ook voor jou heeft borstvoeding voordelen: het helpt de baarmoeder sneller te herstellen na de bevalling, verlaagt het risico op borstkanker en eierstokkanker op de lange termijn, en verbrandt extra calorieën. Bovendien is het gratis en altijd op de juiste temperatuur.
In de eerste dagen na de geboorte maak je colostrum aan — een dikke, gele vloeistof boordevol antistoffen en voedingsstoffen. Hoewel de hoeveelheid klein lijkt, is het precies genoeg voor je pasgeborene. Rond dag drie à vier komt de 'echte' melk op gang, wat gepaard kan gaan met gespannen, volle borsten.
Leg je baby zo vaak mogelijk aan in de eerste weken — minstens acht keer per 24 uur. Vraag en aanbod regelt de productie: hoe vaker je aanlegt, hoe meer melk je aanmaakt. Een lactatiekundige kan je helpen als het aanleggen pijnlijk is of als je twijfelt of je baby genoeg krijgt.
Hoe weet je of je baby genoeg krijgt? Kijk naar de luiers: een baby die genoeg drinkt, heeft minimaal zes natte luiers per dag en poept regelmatig. Ook de gewichtstoename bij het consultatiebureau geeft een goed beeld. Een baby die tevreden is na de voeding en goed groeit, krijgt genoeg.
Pijnlijke tepels in de eerste weken zijn veelvoorkomend maar hoeven niet normaal te zijn. Controleer de aanleghouding: de baby moet een groot deel van de tepelhof in de mond hebben, niet alleen de tepel. Tepelzalf (lanoline) kan verlichting geven. Houd vol — na twee à drie weken went het voor de meeste moeders.
Het is mogelijk om borstvoeding te combineren met flesvoeding, maar het is verstandig om te wachten tot de borstvoeding goed op gang is — doorgaans na vier à zes weken. Introduceer de fles geleidelijk zodat je baby eraan kan wennen zonder de borstvoeding te verstoren.
Afkolven is een goede manier om borstvoeding vol te houden als je teruggaat naar werk of als je partner ook wil voeden. Bewaar afgekolfde moedermelk maximaal vier uur op kamertemperatuur, vier dagen in de koelkast of zes maanden in de vriezer.
Wanneer je stopt met borstvoeding is een persoonlijke keuze — er is geen 'juiste' leeftijd. De WHO adviseert borstvoeding tot minimaal twee jaar, maar elke dag borstvoeding is al waardevol. Stop op het moment dat het voor jou en je baby het beste voelt.
Bouw de borstvoeding geleidelijk af door voedingen te vervangen door flesvoeding of vaste voeding. Zo voorkom je pijnlijke borsten en geef je je lichaam de tijd om de melkproductie te verminderen. Geef jezelf een schouderklopje — borstvoeding geven is een prestatie, hoe lang je het ook hebt volgehouden.